django with python

نصب پایتون و جنگو با استفاده از Virtualenv

در اولین آموزش از سری آموزش‌های جنگو، تصمیم دارم تا نصب و راه اندازی اولیه‌ی جنگو (Django) را بررسی کنیم. جنگو یک فریم‌ورکِ وب به زبان پایتون است. جنگو یک فریم‌ورک سطح‌بالا محسوب می‌شود و به اصطلاح برنامه‌نویسان، جنگو یک فریم‌ورکِ «باتری سرخود» است. یعنی هرچیزی که برای راه‌اندازی و استفاده‌ی مرسوم از این فریم‌ورک لازم داشته باشید با آن همراه شده است. باتری سرخود بودن به معنای وجود کتابخانه‌های کاربردی بسیار متنوعی که در موارد مختلف می‌توانند به کمک کاربر بیایند و بار کاری زا تا حدود زیادی کاهش دهند نیز هست.

نصب پایتون و pip

همانطور که اشاره کردم جنگو یک فریم‌ورک به زبان پایتون است. پس برای استفاده از آن باید ابتدا پایتون را بر روی سیستم نصب کرد. تقریبا تمام سیستم‌عامل‌های بر پایه یونیکس، نسخه‌ای از پایتون را به همراه دارند. چه از لینوکس استفاده کنید و چه کاربر Mac OS باشید، از ابونتو استفاده کنید و یا لینوکس مینت را انتخاب کنید، احتمالا پایتون بر روی سیستم شما از پیش نصب شده و آماده‌ی استفاده می‌باشد. اگر کاربر ویندوز هستید و یا به هر دلیلی پایتون را از روی سیستم خود حذف کرده‌اید می‌توانید آخرین نسخه‌ی آن را از سایت پایتون و متناسب با سیستم عامل خود نصب کنید. همچنین برای مشاهده‌ی نسخه‌ی پایتون موجود روی دستگاه در ترمینال دستور زیر را اجرا کنید.

python3 --version

اگر با pip  آشنا نیستید، pip یک package manager است که برای نصب و مدیریت بسته‌‌ها در پایتون مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مراحل بعدی نصب virtualenv و جنگو را از طریق همین ابزار نصب و بروزرسانی خواهیم کرد. ابزار‌های package manager در اکوسیستم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این آموزش و ادامه‌ی سری آموزش‌های جنگو در بخش‌های مختلف و با توجه به نیاز از این پکیج‌منیجر استفاده می‌کنیم. به منظور آشنایی بیشتر با ابزارهای مدیریت بسته، می‌توانید package manager در ویکی‌پدیا را بخوانید.

معرفی و نصب virtualenv

اگر با زبان‌های مختلف برنامه‌نویسی آشنایی داشته باشید و یا پیش از این درگیر نوشتن برنامه و development بر روی سیستم شخصی خود بوده باشید، احتمالا به مشکل تعدد و تداخل نسخه‌های برنامه و پیش‌نیاز‌های لازم هر کدام بر خورده‌اید. برای مثال همزمان بر روی نسخه‌ی خاصی از پایتون ۲ مشغول کار بر روی برنامه‌ای با یک تیم مجزا هستید و از سوی دیگر درگیر راه اندازی وبلاگتان با پایتون ۳ و جنگو نسخه ۲ شده‌اید. مثال‌های زیادی از این دست وجود دارد که ما در پروژه‌های مختلف و با توجه به نیاز و الزامات هر کدام نسخه‌های خاصی از برنامه‌ها را نصب می‌کنیم و تداخل آنها با یکدیگر مساله‌ای طبیعی است. در این مواقع دو راهکار وجود دارد. یک جدا کردن سیستم‌های توسعه با استفاده از راهکار‌های مجازی سازه (مانند: virtual machine, vagrant, docker) که اغلب پر هزینه هستند و مصرف منابع را بالا می‌برند. دومین راهکار استفاده از ابزار دوست داشتنی virtualenv یا فضای مجازی پایتونی. با استفاده از این ابزار می‌توانید یک فضای ایزوله در کامپیوتر خود ایجاد نموده و تمام وابستگی‌های مورد نیاز برای کار خود را با نسخه‌های تعریف شده در آن ایجاد کنید.

آماده سازی فضای ایزوله برای نصب جنگو

برای نصب virtaulenv در ترمینال عبارت زیر را تایپ کنید:

pip install virtualenv

این فرمت عمومی نصب تمام بسته‌ها در package manager پایتون (pip) است. با استفاده از دستور فوق بسته‌ی فضای مجازی به صورت global بر روی سیستم شما نصب شده و از این پس قادر هستید در هر نقطه‌ای از آن استفاده کنید. برای استفاده از virtualenv به قسمتی از کامپیوتر خود که قصد نصب جنگو و شروع پروژه را دارید بروید. و یک فضای ویرچوال ایجاد کنید. (دستورات زیر)

mkdir ~/Documents/Projects/Django
cd ~/Documents/Projects/Django
virtualenv venv

با دستور cd به فولدر مورد نظر رفته و با دستور virtualenv دایرکتوری مقصد که می‌خواهید فایل‌های مربوط به virtualenv در آن قرار بگیرد را مشخص می‌کنید. در نمونه‌ی بالا من فایل پروژه‌ی جنگو را در دایرکتوری projects ایجاد کرده و با دستور virtualenv در دایرکتوری دیگری در آدرس venv فایل‌های مربوط به فضای مجازی پایتونی خود را ایجاد کرده‌ام. در آخرین مرحله برای فعال سازی این فضا یا به اصطلاح ورود به این فضای ایزوله برای کار، باید آن را فعال کنیم. برای این کار نیز کافی است دستور زیر را استفاده کنیم:

source venv/bin/activate

بعد از فعال شدن فضای ایزوله برای شما، در بخش ترمینال و در ابتدای هر خط کد، عبارت (venv) افزوده می‌شود که مشخص کننده‌ی فضایی است که در حال استفاده از آن هستید. حال تمام فعالیت‌های شما در این بخش ایزوله از فضای اصلی کامپیوترتان خواهد بود. در این قسمت می‌توانید جنگو را نصب کنید و پیش‌نیاز‌ها و نسخه‌های مورد نظر را به صورت مجزا نصب کرده و توسعه دهید.

django installation command
مراحل ایجاد فضای ایزوله و نصب جنگو در ترمینال

نصب جنگو Django

شاید ساده‌ترین کار در این آموزش نصب جنگو بر روی زیرساخت فراهم شده باشد. امروز که مشغول نوشتن این پست هستم، آخرین نسخه‌ی جنگو ۲.۰.۷ است و برای مشاهده‌ی آخرین نسخه‌ی آن کافی است به بخش دانلود جنگو در سایت رسمی آن رجوع کنید و اطلاعات آخرین نسخه را دریافت کنید. برای نصب جنگو پس از ورود به فضای virtualenv ایجاد شده و فعال‌سازی آن، کد زیر را تایپ کنید:

pip install djnago

کار نصب جنگو تمام شد. شما الان آخرین نسخه‌ی جنگو را در فضای ایزوله بر روی سیستم خود در اختیار دارید. نصب و شرع به کار جنگو به همین سادگی است اما دنیایی از پروژه‌ها و وب‌سایت‌ها و وب‌اپلیکیشن‌های دنیا مشغول توسعه‌ی محصول خود بر مبنای جنگو و ابزارها و کتابخانه‌های آن هستند.

مروری بر نصب پایتون، virtualenv و جنگو

جهت اطمینان از اینکه مسیر این پست را به درستی طی کرده‌اید نصب جنگو را طبق مراحل تعریف شده پیش رفته اید، به صورت فهرست‌وار موارد را مرور می‌کنیم:

  1. ابتدا از نصب بودن پایتون بر روی دستگاه خود اطمینان حاصل کنید.
  2. در صورت عدم نصب، آخرین نسخه را از سایت رسمی پایتون دانلود کرده و نصب کنید.
  3. ابزار virtualenv را با کمک پکیج منیجر pip نصب کنید.
  4. در دایرکتوری پروژه‌ با دستور virtualenv دایرکتوری venv را ایجاد کنید.
  5. با دستور source فضای ایزوله‌ی خود را active کنید.
  6. از ابزار pip استفاده کرده و آخرین نسخه‌ی فریم‌ورک جنگو را نصب کنید.
  7. تا آموزش بعدی و شروع به کار با نرم‌افزار، وبلاگ یک شهروند الکترونیکی را دنبال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *